Nowy zabytek w Chorzowie. Do rejestru wpisano dyrekcję huty

Kolejny budynek w Chorzowie zyskał ochronę konserwatorską. Do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego wpisano gmach dawnej Huty Bismarck, później Huty Batory – podał Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Katowicach.

Gmach dyrekcji Huty Batory znajduje się przy ul. Dyrekcyjnej 6 w Chorzowie (ulica zawdzięcza mu swoją nazwę). Budynek pochodzi z 1915 r., choć sama huta jest ponad 40 lat starsza. Pierwotnie dyrekcja huty wraz z willą dyrektora znajdowały się pomiędzy obecnymi ulicami Stalową i Szpitalną. Zakład się rozrastał i na miejscu tych budynków powstały nowe hale produkcyjne. W zamian wzniesiono nowy, reprezentacyjny gmach dyrekcji huty.

Neoklasycystyczny gmach dyrekcji Huty Batory

- Projekt prawdopodobnie sporządził w 1915 r. berliński architekt Arnold Hartmann z inżynierem A. Reussnerem z Berlina, wykonawcą obliczeń statycznych do projektu oraz z inżynierem Bernharem z Berlina, wykonawcą projektu kanalizacji (świadczy, że być może autorem projektu był jednak Hartmann) – czytamy w komunikacie Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Katowicach.

Gmach dyrekcji wzniesiono w stylu neoklasycyzmu. To pięciokondygnacyjna budowla na planie prostokąta z dwoma 37 wewnętrznymi dziedzińczykami. Całość nakryta jest czterospadowym dachem, a w jego środkowej części umieszczono wieżyczkę widokową. Wejście główne ozdobione jest dwiema kolumnami doryckimi, podtrzymującymi balkonik, zdobiony wazonami.

- Nad balkonem znajdują się trzy płaskorzeźby w dekorowanych ramach z alegoriami hutnictwa. Przedstawiają one zmaganie się z siłami natury (mężczyzna walczący z lwem), wiedzę i kapitał (mężczyzna trzymający pergaminowy rulon i sakiewkę z pieniędzmi) oraz solidną pracę (mężczyzna trzymający młot) – czytamy na stronie Urzędu Miasta Chorzów.

Hutę Bismarck zbudowali Donnersmarckowie

Budowa Huty Bismarck wiąże się z ewangelicką linią hrabiów Donnersmarcków, która 23 września 1872 r. założyła towarzystwo pod nazwą „Katowicka Spółka Akcyjna dla Hutnictwa Żelaza” z zadaniem wybudowania huty w okolicy Świętochłowic. Budowę zlecono Wilhelmowi Kollmanowi, dotychczasowemu dyrektorowi Huty Baildon.

Kollman kupił grunty na terenie ówczesnych gmin Górne i Dolne Hajduki od miejscowego gospodarza Marcina Kosia. Produkcja ruszyła 2 września 1873 r. Pierwszy dyrektorem huty został Kollman, który zarządzał nią do 1908 r. Z jego inicjatywy Katowicka Spółka Akcyjna, na cześć kanclerza Niemiec Ottona von Bismarcka, za zgodą władz pruskich, zmieniła nazwę na Bismarckhϋtte Aktiengesellschaft zu Bismarckhütte, a samą hutę nazwano wówczas Huta Bismarcka (Bismarckhütte).

Huta obejmowała wówczas teren dzisiejszego Zakładu Dolnego. Od 1890 r. huta jako jedna z pierwszych uruchamia martenowski proces produkcji. Zakład stopniowo się rozrastał. W latach 1906 – 1945 wraz z Hutą Falva (Florian) w Świętochłowicach tworzył jeden zespół produkcyjny. Z kolei w 1912 roku uruchomiono jedną z największych w Europie walcownię blach grubych. Podczas I wojny światowej w hucie rozpoczęto produkcję okrętową i blach pancernych. Do 1914 r. zakład zajmował dzisiejszą jego zachodnią część, a w wyniku rozszerzenia produkcji w okresie wojny, został on rozbudowany w kierunku wschodnim.

Od samego początku wyroby huty znakowano literą „B”, ozdobioną książęcą koroną Bismarcka. W nieco zmienionej formie znak pozostał do dziś. Obecna litera „B” opasana jest kołem zębatym, w które wkomponowana jest królewska korona Stefana Batorego. Od 1933 roku zakład nosi nazwę Huta Batory. Budynek dyrekcji huty nadal pełni swoją funkcję, jako obiekt biurowy spółki Alchemia.

Chorzów Batory zajezdnia tramwajowa

Może Cię zainteresować:

Zajezdnia tramwajowa w Chorzowie Batorym została uznana za zabytek

Autor: Maciej Poloczek

11/05/2022

Chorzów kościół Ducha Świętego

Może Cię zainteresować:

Nowy zabytek w Chorzowie. To jeden z kościołów parafialnych

Autor: Maciej Poloczek

29/03/2022

Muzeum Hutnictwa w Chorzowie

Może Cię zainteresować:

Muzeum Hutnictwa w Chorzowie już gotowe. Zobaczcie jak wygląda wystawa

Autor: Maciej Poloczek

26/11/2021

Subskrybuj chorzowski.pl

google news icon

czytaj więcej:

Chorzów Batory zajezdnia tramwajowa

Zajezdnia tramwajowa w Chorzowie Batorym uznana za zabytek

Chorzów kościół Ducha Świętego

Nowy zabytek w Chorzowie

Chorzów ZUS

Nowy zabytek w Chorzowie. To gmach ZUS przy ul. Dąbrowskiego

Koenigshuette

Chorzów świętuje Floriana i przywraca dawne...

Chorzów Farna 22 zawalona ściana kamienicy

Ściana budynku przy ul. Farnej zostanie naprawiona?

Chorzów Batory ul Stalowa

Kolejne remonty ulic w Chorzowie. Gdzie i kiedy?

Zielona instalacja w PSZOK u

Drzewa w chorzowskim punkcie zbiórki odpadów